DEMOLUDY 2009 Nowa dramaturgia krajów byłej Jugosławii
SPEKTAKLE
O ISKRENOSTI ILI ODGOVORNOST KAPITALA
/ O szczerości albo odpowiedzialność kapitału
Zagrzeb - Hungary website >
Scenariusz, scenografia i reżyseria: Mario Kovač
Muzyka: Ivan Golic
Zamierzeniem spektaklu jest demistyfikacja procesu finansowania chorwackich projektów teatralnych. Odbywa się to poprzez prześledzenie całego procesu powstawania pewnego nietypowego przedstawienia teatralnego od zrodzenia się pomysłu, aż do premiery. Paralelnie – za pomocą retoryki charakterystycznej dla tabloidów - przedstawione zostają również prawdziwe dane osobowe ekipy teatralnej.
Pragnieniem uczestników projektu nie jest stworzenie dzieła genialnego czy cieszącego się największą oglądalnością. Postawione kryteria są znacznie niższe. Efektem pracy ma być przedstawienie przejrzyste zarówno ideowo, jak i pod względem finansowym.
Mario Kovač (ur. 1975) jest chorwackim reżyserem teatralnym i filmowym. Zalożyciel i animator niezależnych grup teatralnych m.in. Schmrtz Teatar, FAKI, K.R.A.D.U., a obecnie KUFER. „O iskrenosti ili odgovornost kapitala” jest sztuką jego autorstwa, w jego reżyserii i z jego udziałem.
premiera: 5 marca 2009
czas trwania: 90 min.
Slovensko Mladinsko Gledališče website >
Lublana – Słowenia
FRAGILE!
przekład: Dorota Jovanka Ćirlić
reżyseria: Matjaž Pograjc
obsada:
Gayle - Neda R. Bric
Erik - Sebastijan Cavazza
Mila - Janja Majzelj
Michi - Marko Mlačnik
Marko - Matej Recer
Tjaša - Katarina Stegnar
Marta - Marinka Štern
Mila marzy o karierze musicalowej, ale jest jedynie szansonistką w obskurnym klubie. Marko marzy o karierze aktorskiej, ale pracuje jako kelner. Pewnego dnia Gayle będzie sławną malarką, ale obecnie zajmuje się uchodźcami. Tjaša jeździła po Europie jako ofiara handlu ludźmi - szuka prawdziwej miłości. Erik był korespondentem wojennym, przeżył wojnę w Bośni, teraz myśli wyłącznie o spokojnym, dostatnim życiu. To postacie, dla których Londyn staje się ziemią obiecaną. Ich losy łączą się nieoczekiwanie w klubie Michiego, a bohaterowie dopiero tam stają się naprawdę dojrzali.
Spektakl według sztuki Teny Štivičić (ur. 1977) pokazywany na festiwalach w Belgii, Chorwacji, Czechach, Serbii, Szwecji, we Włoszech oraz na Węgrzech.
premiera: 27 grudnia 2007
czas trwania: 120 min.
Pozorište Atelje 212 website >
Belgrad - Serbia
Dušan Spasojevic
ODUMIRANJE / Wymieranie
przekład: Dorota Jovanka Cirlić
reżyseria: Egon Savin
scenografia: Geroslav Zarić
muzyka: Egon Savin
kostiumy:Bojana Nikitović
dwojnica: Nikola Đuričko
obsada:
Milica - Dara Džokić
Janko - Igor Đorđević
Strahinja - Boris Isaković
Jovanka - Branka Šelić-Ilić
Stamena - Anđelika Simić
Sztuka Dušana Spasojevica (ur. 1980) ukazuje wieś serbską początku XXI wieku - zniszczoną i opuszczoną, gdzie umiera zarówno natura jak i ludzie. Umarł również patriarchalny model rodziny, a młode pokolenie - niemal kompletnie pozbawione emocji - próbuje znaleźć sens swojego życia, uciec od rodziców i miejsca urodzenia jak najdalej się da...
Legendarne Atelje 212 to jedna z najistotniejszych bałkańskich scen, która wyznacza trendy teatralne na Bałkanach - to właśnie tu zainicjowano najważniejszy festiwal teatralny byłej Jugosławii - BITEF.
premiera: 7 grudnia 2006
czas trwania: 70 min
Pozorište Atelje 212 website >
Belgrad - Serbia
Dušan Spasojevic
POMORANDŽINA KORA / Skórka pomarańczowa
przekład: Dorota Jovanka Cirlić
reżyseria: Goran Marković
obsada:
Pomorandža - Jelena Ilić
Problematična - Katarina Žutić
Zrela - Jelena Jovičić
On - Sr?an Timarov
„Skórka pomarańczowa" Maji Pelević (ur. 1981) jest dramatem na nowo badającym kobiecą tożsamość w społeczeństwie, które w rozmaity sposób, głównie przez media, próbuje wykreować zachowanie i wygląd współczesnej kobiety. Z jednej strony sztuka opowiada historię presji mediów, z drugiej zaś to intymne wyznanie kobiety, która próbuje przystosować się do roli, której się od niej wymaga i w której ostatecznie ponosi porażkę.
„Skórka pomarańczowa" mówi o kobiecej emancypacji i równocześnie próbuje wskazać negatywne modele nakładane na kobiety przez społeczeństwo, nie jest jednak sztuką stricte feministyczną.
premiera: 30 kwietnia 2006
czas trwania: 90 min.
Jugoslovensko Dramsko Pozorište website >
Belgrad - Serbia
Biljana Srbljanović
BARBELO, O PSIMA I DECI / Barbelo, o psach i dzieciach
przekład: Dorota Jovanka Cirlić
reżyseria: Dejan Mijač
scenografia:Juraj Fabri
muzyka: Anja Đorđević
kostiumy:Angelina Atlagić
światła: Milan Tvrdišić
dźwięk: Zoran Jerković
choreografia:Isidora Stanišić
obsada:
Milica - Aleksandra Janković
Mila - Jasmina Avramović
Milena - Jelena Đokić
Dragan - Goran Šušljik
Drago - Toni Laurenčić
Zoran: Nikola Rakočević
Marko: Nikola Đuričko
Pani z psem - Mirjana Karanović
Lekarz - Marko Baćović
Dwa Dupki - Nebojša Glogovac, Žujka
Sztuka Biljany Srbljanović (ur. 1970) jest nie tyle o śmierci, ale o tym, co pozostaje po śmierci, o czymś, co trwa dłużej niż ona sama, o czymś, co przypomina przyszłe życie. Najważniejszy aspekt spektaklu związany jest z tematem miłości - miłości matki do dziecka i dziecka do matki. Tutaj podobnie, jak w innej sztuce Srbljanović „Szarańczy", jednym z bohaterów jest dziecko, w dodatku dziecko niepełnosprawne, co sprawia, że wymaga ono od dorosłych więcej uwagi, uczucia, specjalnej opieki. To dziecko jest jednak opuszczone przez matkę i skazane na ojca, który go nie rozumie.
„Barbelo, o psima i deci" jest najnowszą, specjalnie na DEMOLUDY tłumaczoną na język polski sztuką Biljany Srbljanović, obecnie najczęściej wystawianej autorki w Europie. Dramatopisarka będzie gościem specjalnym Festiwalu.
Biljana Srbljanović - Serbka urodzona w Szwecji, mieszkająca przez długi czas w Jugosławii, gdzie przeżyła bombardowanie Belgradu, a obecnie w Azerbejdżanie, gdzie jej mąż, Francuz, jest ambasadorem. Debiutowała sztuką Belgradzka trylogia, a następnie opublikowała Sytuacje rodzinne, Upadek, Supermarket, Amerykę część drugą i Szarańczę. W swoich wielokrotnie nagradzanych sztukach ukazuje podłoże konfliktów etnicznych na Bałkanach pod koniec XX wieku. Jej twórczość zyskała znaczną popularność, a jej dramaty zostały wystawione w ponad 50 krajach. Moi bohaterowie - mówi autorka - to zwyczajni, nieważni ludzie mówiący zwyczajnym językiem o nieważnych problemach. Wierzę, że z tych kawałków nieważnego życia powstaje coś istotnego.
Srbljanović otrzymała czterokrotnie nagrodę Sterijino pozorje za najlepszą sztukę. W 2007 roku została laureatką Europejskiej Nagrody Teatralnej - Premio Europa per il Teatro (w 2009 roku otrzymał ją Krystian Lupa).
czas trwania: 105 min.
Jugoslovensko Dramsko Pozorište website >
Belgrad - Serbia
Uglješa Šajtinac
HADERSFILD/HUDDERSFIELD
przekład:Łukasz Wieczorek
reżyseria: Alex Čizholm
scenografia:Marija Kalabić
muzyka: Darkwood Dub
kostiumy:Jelisaveta Tatić-Čuturilo
dramaturg: Miloš Krečković, Marija Stojanović
video: Dušan Udicki
obsada:
Raša - Goran Šušljik
Ivan - Nebojša Glogovac
Dule - Vojin Ćetković
Igor - Damjan Kecojević
Milica - Suzana Lukic
Ojciec - Josif Tatić
Monotonię życia trzydziestolatków w niewielkiej serbskiej miejscowości przerywa przyjazd Igora, który na początku wojny wyemigrował do Huddersfield w Wielkiej Brytanii. Bohaterowie próbują mu wyjaśnić wydarzenia tych lat, kiedy przebywał zagranicą. Każdy ma swoja wersję dramatycznej przeszłości. To mocna, porywająca, trzymająca w napięciu opowieść. Pozory zwyczajności mylą: ktoś wychodzi do toalety, ktoś pije drinka, ktoś rozlewa keczup, ale te „wydarzenia" z biegiem czasu nabierają wielkiego, dramatycznego i intrygującego znaczenia. Coś wielkiego dzieje się w tej sztuce, coś uchwyconego w intymnych, osobistych szczegółach z życia bohaterów.
Uglješa Šajtinac (ur. 1971) należy do tego pokolenia serbskich pisarzy, którzy swą młodość spędzili w czasach wojny bałkańskiej cierpiąc międzynarodowe sankcje, izolację, 66-dniowe bombardowanie, a także polityczną i ekonomiczną udrękę. „Huddersfield", posługując się narzędziami komedii absurdu zajmuje się właśnie tym pokoleniem i jego relacjami z rodzicami, młodzieżą dorastającą po czasach Milosevica.
czas trwania: 100 min.
Kamerni Teatar 55 website >
Sarajewo - Bosnia
Dubravko Mihanović
ŽABA / Żaba
przekład:Danuta Cirlić-Straszyńska
reżyseria: Elmir Jukić
scenografia i kostiumy:Vanja Popović
muzyka: Dino Šukalo
asystentka scenografa:Dženita Huseinović
obsada:
Emir Hadžihafizbegović
Aleksandar Seksan
Mirsad Tuka
Moamer Kasumović
Sztuka chorwackiego dramatopisarza Dubravka Mihanovicia (ur. 1975) opowiada o fryzjerze Zeko, który podczas wojny był żołnierzem, a obecnie cierpi na silny zespół stresu pourazowego. Jego brat, Braco, jest hazardzistą i alkoholikiem. Ich wspólny przyjaciel taksówkarz Švabo ma romans z o wiele od siebie młodszą dziewczyną. Akcja sztuki rozgrywa się w zakładzie fryzjerskim w wieczór wigilijny.
Sztuki Mihanovicia wystawiane były w Bośni, Chorwacji i Irlandii, a słuchowiska jego autorstwa powstały m.in. w Austrii, Finlandii, Niemczech, Wielkiej Brytanii i na Węgrzech. Nagrodzony za sztukę "Żaba" w 2004 roku.
premiera: 26 grudnia 2008
czas trwania: 80 min.
Obok Sceny
14 września (poniedziałek), godz. 18.00 – dziedziniec Teatru Jaracza
(od ul. Skłodowskiej)
14 września (poniedziałek), godz. 20.00 – dziedziniec Teatru Jaracza
(od ul. Skłodowskiej)
Prezentacja tekstów dramaturgicznych krajów byłej Jugosławii, w interpretacji aktorów olsztyńskiego
Teatru Jaracza.
reżyseria Julia Pawłowska
15 września (wtorek), godz. 17.30 - Scena u Sewruka
Małe mieszkanie: stół pełny brudnych kubków, pasta do zębów gdzieś za pralką, nie wiadomo, gdzie się podziała kawa. Zabałaganione, niechlujne, chciałoby się powiedzieć: studenckie. Taka prawie „komuna”. Bezpretensjonalna, urocza. Jego lokatorzy: troje dwudziestolatków, zdawałoby się pacyfistów. Zdawałoby się, bo wszystko ulegnie zmianie, odkąd pojawi się nowy sublokator: tytułowy Vladimir. Dom staje się więzieniem. Emocje zamieniają się w agresję. W terror wewnętrzny.
„Vladimir” jest sztuką o przemocy w szerokim tego słowa znaczeniu – o jej przejawach, mechanizmach powstawania. Jak mówi jeden z bohaterów dramatu Zupančiča: „istnieją okoliczności, w których każdy człowiek może stać się agresywny.”
Julia Pawłowska – absolwentka Wiedzy o Teatrze warszawskiej Akademii Teatralnej i Reżyserii Dramatu krakowskiej PWST. Podczas studiów była asystentem Mikołaja Grabowskiego, Bogdana Hussakowskiego i Marcina Jarnuszkiewicza. Debiutowała „Miłością Fedry” Sarah Kane w warszawskim Teatrze Polonia. W ostatnim sezonie zrealizowała „Alicję w krainie czarów” w Teatrze Banialuka w Bielsku-Białej i „Bliżej” Patricka Marbera w Teatrze w Opolu. Jest zwyciężczynią Konkursu Reżyserskiego zorganizowanego przez Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu.
..............................................................................................................................................................................................................
Dušan Kovačević „Profesjonalista”, przekład: Dorota Jovanka Ćirlić,reżyseria Krzysztof Jaworski
16 września (środa), godz. 17.30 - Scena u Sewruka
Idea tekstu może zawierać się w tym krótkim fragmencie: „Chłopi zabierają wysłużonego psa do lasu i tam z litości go zabijają, z dala od domu, którego pilnował, i od domowników oraz dzieci, które stawiały pierwsze kroki, trzymając się jego sierści. Wieczorem na tym samym łańcuchu przyprowadzają nowego psa, który będzie im służył, aż trafi do tego samego lasu...”
Krzysztof Jaworski – absolwent PWST w Krakowie i Akademii Muzycznej we Wrocławiu. Współpracował między innymi z Teatrem w Jeleniej Górze, Laboratorium Dramatu, TR Warszawa, Starym Teatrem. Wszystkie wyreżyserowane dotychczas spektakle, to sztuki współczesne, głównie autorów polskich – Jacka Papisa, Pawła Sali, Doroty Masłowskiej, ale również Biljany Srbljanović, czy Miro Gavrana.
..............................................................................................................................................................................................................
Biljana Srbljanović „Upadek”, przekład: Dorota Jovanka Ćirlić, reżyseria Małgorzata Głuchowska17 września (czwartek), godz. 17.30 - Scena u Sewruka
Twórczość Biljany Srbljanović przypomina ponure laboratorium doświadczeń Europy Południowo-Wschodniej, po którym szaleje autorka wyposażona w złowieszczy, bardzo niebezpieczny dla naszego spokoju ducha instrument – mistrzowskie pióro. „Upadek” nie pozostawia złudzeń: siedzimy okrakiem na bramie do Europy, a jeśli los uczynił pewien naród stróżem tego „najniebezpieczniejszego z gościńców”, nie da się nie pobrudzić. Niemal wszystko obywa się bez lokalnego nawiasu. Autorka serwuje miksturę treści lokalno-totalnych, mutuje rodzinę z administracją państwową, metafizyczny matriarchat z realnym patriarchatem, a w postaciach, jak w soczewkach skupia cały wachlarz grzeszków słowiańskiej duszy. A wszystko, jak mówi o swoim dramacie Srbljanović, dzieje się „w Serbii, czyli nigdzie“, co dla nas jest szczególnie niepokojąco znajome…
Małgorzata Głuchowska – studiuje na Wydziale Reżyserii Akademii Teatralnej w Warszawie oraz na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracuje z Teatrem Dramatycznym w Warszawie, gdzie asystowała m. in. Pawłowi Miśkiewiczowi (przy spektaklu „Alicja“) i Michałowi Borczuchowi (przedstawienie „Leonce i Lena”). Tworzy również krótkie formy animowane w technikach tradycyjnych. Od kilku lat współpracuje ze Sceną Margines Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie. Jako reżyser teatralny zadebiutowała w projekcie „Śmierć i dziewczyna. Monologi księżniczek” na podstawie tekstów Elfriede Jelinek na deskach Teatru Dramatycznego w Warszawie.
..............................................................................................................................................................................................................
Biljana Srbljanović „Supermarket”, przekład: Dorota Jovanka Ćirlić,reżyseria: Ireneusz Janiszewski
18 września (piatek), godz. 17.30 - Scena u Sewruka
„Supermarket” intryguje swoistym „pęknięciem” świata – zapisanym na każdym poziomie dramatu. Bohaterowie żyją w świecie pozbawionym tak zwanych starych wartości, które stanowiły punkt odniesienia – dla jednych jako moralny kompas, dla innych – jako powód do buntu. Srbljanović skupia się na pokazaniu fragmentu pewnej rzeczywistości. Bohaterskie czyny w biografii, które chce „spreparować” Leo, dyrektor szkoły, nikogo już nie obchodzą. Córka Leo i jej kolega z klasy Mały postępują nie wbrew zasadom moralnym, ale tak jakby ich w ogóle nie było, jakby ich nie dotyczyły. W zasadzie jedyną wartością świata „supermarketu” pozostaje tragizm zagubienia i samotności. Oczywiście Srbljanović nie brakuje ironii i dystansu. Ten nowy świat ma konwencję ironiczną, kiczowatą, ucieka od prawdy o sobie, co uwidacznia się w stylu mydlanej opery. Ironia bowiem chroni przed tym, co bolesne.
Ireneusz Janiszewski – studiował Reżyserię Dramatu na krakowskiej PWST, a także Kulturoznawstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zrealizował „Śluby panieńskie” Fredy w teatrze STU. Inscenizował i reżyserował „Antygonę” Sofoklesa w tarnowskim Teatrze im. Solskiego. Współpracował z Teatrem w Radomiu w ramach Festiwalu Radom Odważny, gdzie wyreżyserował „Punkiet” Szymona Wróblewskiego. Spektakl otrzymał Nagrodę Specjalną w Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej. W katowickim Teatrze im. Wyspiańskiego wystawił „Matkę” Witkacego. Podjął współpracę dramaturgiczną z Krystianem Lupą przy realizacji „Zaratustry” w krakowskim Starym Teatrze. W Teatrze Nowym w Łodzi zrealizował „Chorobę młodości” Brucknera. W szczecińskim Teatrze Polskim wyreżyserował „Peer Gynta” Ibsena.
To instalacja przygotowana na tegoroczną edycję Demoludów, pomyślana jako forma interaktywnej gry. Skierowana jest do widzów, którzy chcą bliżej i w aktywny sposób poznać kontekst kulturowy przedstawień prezentowanych na Festiwalu. Uczestnik wybiera bohatera – jest nim ktoś z krajów byłej Jugosławii – wymyśla mu tożsamość, osobowość, a nawet wygląd i wcielając się w tak stworzoną postać, podróżuje przez specjalnie zaaranżowane przestrzenie Teatru. Jego wędrówką steruje głos lektora. Podczas kolejnych punktów-przystanków gracz dowiaduje się czegoś nowego o życiu i kolorycie danego kraju. Lektor proponuje też dalsze warianty zabawy, a każdy wybór niesie z sobą określone konsekwencje. Uczestnik gry poznaje jednocześnie realia życia i obyczaje krajów byłej Jugosławii. Chodzi nie tyle o zdobywanie wiedzy encyklopedycznej, lecz o poznanie specyfiki danego regionu Europy, wraz z jego tradycją i detalami codzienności: od typowych potraw, praktycznych zwrotów w językach bałkańskich, po reprezentatywne regiony i najpopularniejszą muzykę.
Orientacyjny czas gry – 30 minut.
Autorką „Balkan story balkan gejms” jest Karolina Krawczyk – absolwentka Wiedzy o Teatrze warszawskiej Akademii Teatralnej, animatorka projektów artystyczno-edukacyjnych, m.in. miejskiej gry o Andrzeju Łapickim w Warszawie, współautorka instalacji podczas warszawskich Spotkań Teatralnych w 2008 roku; kuratorka projektu „Witkacy. Program Studyjny” w warszawskim Teatrze Studio. W wolnych chwilach puzonistka i założycielka girls-bandu ska/reggae Banda de Chicas.
W czasach dominacji fotografii cyfrowej, przechowywanej na dyskach czy pendrive’ach, oglądanie zdjęć staje się rzadkością. „Demoludowy” slideshow jest formą wizualnej prezentacji, która pozwala na wspólne doświadczanie zdjęciowych obrazów, umożliwiając dyskusje i komentarze rzucane na gorąco. Fotografia odbierana na dużym ekranie – w gronie znajomych i innych uczestników Festiwalu – wyświetlającym prace autorów o często całkiem odmiennych sposobach ujmowania rzeczywistości, staje się zapomnianym doświadczeniem, lecz o nowej sile działania. W szczególności, gdy mamy do czynienia ze zdjęciami reporterskimi, wytwarzającymi bardzo specyficzny rodzaj emocji, które przeplatają się ze wspomnieniami czy skojarzeniami widzów. Postrzegany świata jawi się jako zaskakująca wypadkowa zbiorowej pamięci i indywidualnych wyobrażeń. Slideshow nie jest wyłącznie ilustracją, atrakcyjną dekoracją czy zbiorem impresji na temat krajów byłej Jugosławii i bałkańskiego kolorytu. To zdjęcia o reporterskiej nośności – bezpośrednie, bezkompromisowe, redukujące dystans między widzem a uchwyconym zdarzeniem. To konfrontacja z realnymi sytuacjami, z jej twórcami i odbiorcami, z miejscem ciągłego przepływu obrazów i wrażeń. Slideshow przygotowali: Halszka Brzóska i Michał Zawada
Klub festiwalowy „Demoludów” – Bohema Jazz Club (Targ Rybny)
Bohema Jazz Club zaprasza wszystkich twórców i uczestników III edycji Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego „Demoludy”. To miejsce spotkań artystów, zaproszonych na Festiwal gości oraz widzów, w którym toczy się „Demoludowe” życie. Począwszy od rozmów o sztuce i teatrze, po specjalnie przygotowane aranżacje muzyczne i „menu bałkańskie”.
Na piętrze, przy Scenie Kameralnej, wystawa prac Milicy Mijatović (ur. 1991)
